ประสบการณ์ ทำบอลลูนขยายหลอดเลือด รักษาโรคหลอดเลือดหัวใจตีบที่มีความซับซ้อน

ประสบการณ์ ทำบอลลูนขยายหลอดเลือด รักษาโรคหลอดเลือดหัวใจตีบที่มีความซับซ้อน

โรคหลอดเลือดหัวใจตีบซับซ้อน (Complex coronary artery disease) เดิมทีแล้วก็คือ โรคหลอดเลือดหัวใจตีบ ที่มีความซับซ้อนเพิ่มขึ้นจากอาการ ลักษณะของเส้นเลือด รวมถึงจากปัจจัยของตัวผู้ป่วยเอง ทำให้การรักษามีความท้าทายและต้องอาศัยความชำนาญของแพทย์เฉพาะทางร่วมกับเทคนิคต่าง ๆ  ในการวางแผนการรักษาอย่างเหมาะสมในแต่ละราย

เหนื่อย ร้าวขึ้นกราม สัญญาณของ โรคหลอดเลือดหัวใจตีบ

“เกิดขึ้นเมื่อไหร่ไม่รู้ ผมยังเป็นปกติ ทำกิจกรรมได้ปกติ…” คำบอกเล่าจาก คุณพรชัย สุดายุวร ถึงอาการของโรคหลอดเลือดหัวใจตีบ แม้จะไม่รู้ว่ามันเกิดขึ้นเมื่อไหร่ แต่ร่างกายก็ได้ส่งสัญญาณเตือนบางอย่างออกมา โดยคุณพรชัยเล่าว่า เวลาใช้ชีวิตประจำวันนั้น มีอาการเหนื่อย แต่เมื่อพักก็หายเป็นปกติ แต่สิ่งที่ไม่ปกติคือ เหนื่อย แล้วร้าวขึ้นกราม ด้วยอาการนี้เลยตัดสินใจมาตรวจร่างกาย เพราะคิดว่ามีปัญหาที่หัวใจแน่ ๆ และเมื่อตรวจแล้ว ก็พบกับอะไรบางอย่าง…

อาการเหนื่อยผิดปกติ สู่ โรคหลอดเลือดหัวใจตีบซับซ้อน

รศ.นพ. สุวัจชัย พรรัตนรังสี แพทย์ผู้ชำนาญด้านการสวนหัวใจและหลอดเลือด โรงพยาบาลเมดพาร์ค ได้ทราบถึงอาการของคุณพรชัย และรู้ได้ว่ามีเพียงไม่กี่โรคที่จะมีอาการแบบข้างต้นได้ นั่นก็คือโรคเส้นเลือดหัวใจตีบ ซึ่งเป็นภาวะที่เส้นเลือดเลี้ยงหัวใจตีบ หรือตัน จนเลือดไม่สามารถไปเลี้ยงการทำงานของหัวใจได้เพียงพอ หัวใจก็จะขาดออกซิเจน ซึ่งอาจอันตรายถึงชีวิตได้

“ปกติคนไข้ที่เป็นโรคนี้ จะมาด้วยอาการเหนื่อยง่าย หรือแน่นหน้าอกเวลาออกแรง ซึ่งอาการอาจร้าวขึ้นแขนซ้าย กราม ลิ้นปี่ หรือทะลุไปที่หลัง…” และคุณหมอสุวัจชัย ยังได้เล่าว่า หลังจากทำการสวนหัวใจและฉีดสี เพื่อตรวจประเมินการตีบหรืออุดตันของหลอดเลือดหัวใจ จึงพบว่าคุณพรชัยเกิดการตีบที่เส้นเลือดหัวใจรุนแรงมาก โดยมีเส้นหนึ่งที่ตันเลย 100% และเส้นอื่น ๆ ที่ตีบหมดทุกเส้น รวมถึงจุดที่อันตรายอย่างตรงเส้นขั้วหัวใจด้วย

โดยเกณฑ์กำหนดของการตีบประเภทซับซ้อน จะแบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ

• ซับซ้อนในลักษณะของเส้นเลือด เช่น เส้นเลือดตันแล้ว 100% เหมือนคุณพรชัย หรือมีการตีบบริเวณส่วนต้นของหัวใจฝั่งซ้าย รวมถึงการมีหินปูนเกาะเยอะ และมีการตีบตันบริเวณแขนงของหลอดเลือด
• ซับซ้อนจากปัจจัยของผู้ป่วย เช่น ในผู้ป่วยที่มีอายุมากแล้ว หรือผู้ป่วยที่มีโรคอื่น ๆ ร่วมด้วย

ดังนั้นแล้ว จากความเข้าใจว่าเป็นการตีบแบบธรรมดา แท้จริงแล้วกลับเป็น หลอดเลือดหัวใจตีบแบบซับซ้อน ซึ่งมีความเสี่ยงอย่างมากในการรักษา ซึ่งในเคสคุณพรชัย คุณหมอแนะนำให้ทำการผ่าตัดบายพาสหัวใจ (CABG) ซึ่งต้องผ่าตัดตรงกลางหน้าอก

“พอรู้ว่าต้องผ่า เราก็ไม่อยากผ่า อยู่ดี ๆ ไปผ่าหน้าอกมันก็คงเจ็บ เพราะว่าพ่อและพี่สาวก็บายพาสมา ก็รู้ว่า มันคงเจ็บ…” การผ่าตัดเลยกลายเป็นความกังวลของคุณพรชัย แม้ว่าอาการจะเหมาะสมกับการผ่าตัด แต่ด้วยความกังวลของผู้ป่วย หมอสุวัจชัยจึงวางแผนกับคุณพรชัยว่าจะ ทำบอลลูน และบอกขั้นตอนต่าง ๆ ถ้าหากไม่ผ่าน ถึงจะกลับมาตัดสินใจทำบายพาสกัน…

Complex PCI ทำบอลลูน ขยายหลอดเลือดหัวใจ…ขยายชีวิต

การขยายหลอดเลือดหัวใจด้วยบอลลูนและขดลวด (PCI) หรือที่เรียกทั่วไปว่า ‘ทำบอลลูน’ (Balloon Angioplasty) เป็นหนึ่งในแนวทางการรักษาภาวะหลอดเลือดหัวใจตีบหรืออุดตันที่นิยมใช้ในปัจจุบัน โดยเป็นหัตถการแบบแผลเล็ก ไม่จำเป็นต้องผ่าตัดเปิดหน้าอก ซึ่งในกระบวนการทำหัตถการ ผู้ป่วยจะไม่หลับ แต่จะได้ยากล่อมประสาทก่อนเริ่มทำหัตถการ จากนั้นแพทย์จะสอดสายสวนผ่านหลอดเลือดแดงบริเวณข้อมือหรือขาหนีบ เพื่อนำบอลลูนขนาดเล็กหรือขดลวดไปยังตำแหน่งที่หลอดเลือดตีบ และขยายบอลลูนเพื่อถ่างหลอดเลือด ซึ่งช่วยให้เลือดไปเลี้ยงหัวใจได้มากขึ้น  รวมถึงฟื้นตัวได้เร็วเมื่อเทียบกับการผ่าตัดใหญ่

คุณหมอสุวัจชัยเล่าว่า “ตอนแรกที่ดูจากรูป คิดว่าส่วนที่ตันอาจจะประมาณ 4-5 เซนติเมตร แต่พอเข้ามาฉีดจริง ๆ มันกลายเป็น 10 เซนติเมตร” ซึ่งหากจะทำบอลลูนต่อไปได้ คุณหมอต้องเปิดเส้นที่ตัน 100% ก่อน เพื่อที่อย่างน้อยจะมีเส้นเลือดหนึ่งเส้นไปเลี้ยงกล้ามเนื้อหัวใจอยู่

แต่อุปสรรคก็ไม่ได้มีเพียงแค่นั้น… หลังจากทำหัตถการมาเป็นเวลาเกือบ 4 ชั่วโมง การใส่ลวดนั้นเข้าไปได้ถึงช่วงปลาย ๆ แล้ว แต่พบว่า มีการอุดตันด้วยหินปูนที่แข็งมาก จนต้องเปลี่ยนขนาดลวดเป็นอันที่แข็งที่สุดเพื่อจะทะลุผ่านไปให้ได้ จนในที่สุด ด้วยความชำนาญ ความมุ่งมั่นตั้งใจของหมอสุวัจชัย ทำให้หัตถการรักษาผ่านไปได้ด้วยดี แม้ว่าในแต่ละ step จะยากและทำแบบซับซ้อน (Complex PCI) แต่ด้วยการวางแผนที่ดี ผนวกกับประสบการณ์ของคุณหมอ การรักษาจึงดำเนินไปอย่างราบรื่น

ตรวจพบเร็ว รักษาได้ทัน ลดความเสี่ยง โรคหัวใจ

แม้โรคหลอดเลือดหัวใจตีบอาจเริ่มต้นด้วยอาการที่หลายคนคุ้นเคย เช่น เหนื่อยง่ายหรือแน่นหน้าอก แต่นั่นอาจเป็นสัญญาณของภาวะที่รุนแรงและซับซ้อนมากกว่าที่คิด การสังเกตความผิดปกติของร่างกาย และตรวจประเมินหัวใจตั้งแต่ระยะเริ่มต้นจึงเป็นสิ่งสำคัญ โดยเฉพาะผู้ที่มีประวัติครอบครัวเป็นโรคหัวใจ ควรเข้ารับการตรวจปัจจัยเสี่ยงอย่างสม่ำเสมอ เช่น ระดับน้ำตาลในเลือด ความดันโลหิต และไขมันในเลือด รวมถึงควรติดตามผลอย่างต่อเนื่อง หากเริ่มมีอาการผิดปกติ เช่น เหนื่อยง่ายกว่าเดิม แน่นหน้าอกเมื่อออกแรง หรือแน่นหน้าอกแบบเฉียบพลัน ควรรีบพบแพทย์เพื่อตรวจประเมินโดยเร็ว

ปัจจุบันมีแนวทางการรักษาที่ทันสมัย เช่น การขยายหลอดเลือดหัวใจด้วยบอลลูนและขดลวด (PCI) ซึ่งช่วยเปิดทางเดินของเลือดและลดความรุนแรงของโรคได้อย่างมีประสิทธิภาพ อย่างไรก็ตาม การตรวจพบตั้งแต่เนิ่น ๆ ยังคงเป็นปัจจัยสำคัญที่สุด ที่ช่วยให้การรักษาเป็นไปอย่างปลอดภัยและได้ผลลัพธ์ที่ดีที่สุดในระยะยาว